Begaafdheidsprofielschool

Begaafdheidsprofiel

Het Stedelijk Daltoncollege is er trots op zich ‘begaafdheidsprofielschool’ te mogen noemen. Dat betekent namelijk dat het Stedelijk als een van de weinige scholen voor voortgezet onderwijs in Nederland officieel wordt erkend als regionaal expertisecentrum voor onderwijs aan begaafde leerlingen. Daarbij vatten wij begaafdheid ruim op. Het gaat ons niet alleen om cognitief begaafden, maar ook om artistiek of anderszins ‘uitstekende’ jongeren. Vaak gebruiken we daarom het begrip ‘getalenteerden’ in plaats van ‘begaafden’ om onze doelgroep aan te duiden.

Getalenteerdenproject

Een van de pijlers onder ons begaafdheidsprofiel heet niet toevallig het ‘getalenteerdenproject’. Hierbij komt een aantal leerlingen uit havo en vwo wekelijks bijeen om te werken aan een project naar keuze. Het getalenteerdenproject wordt traditioneel afgesloten met een avond waarop de eindresultaten voor het voetlicht worden gebracht, in het bijzijn van trotse ouders, vrienden en docenten. Binnen het project krijgen deelnemende leerlingen veel vrijheid, maar er wordt tegelijk wel een concrete prestatie van ze verwacht. Met name leerlingen die graag worden uitgedaagd, kunnen zich hier uitleven.

Pop-traject

Niet iedere leerling is even gemotiveerd. Begaafdheid vormt een uitdaging, maar kan ook werken als een blokkade. Dan ligt het gevaar van onderpresteren op de loer. Voor deze groep leerlingen kan deelname aan het ‘pop-traject’ helpen. ‘Pop’ staat voor persoonlijk ontwikkelingsplan. Concreet behelst dit een reeks intensieve, persoonlijke gesprekken met een speciale ‘pop-mentor’ over motivatie in de breedste zin van het woord. De bedoeling is dat leerlingen daardoor meer zelfbewustzijn ontwikkelen en hun motivatie voor school vergroten. Het moge duidelijk zijn: dat is niet altijd gemakkelijk.

CBO-screening

Alle eerstejaars in de lyceumafdeling worden in het begin van het schooljaar getest op intelligentie en prestatiemotivatie. De tests worden klassikaal afgenomen bij álle leerlingen, onder begeleiding van het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek van de Radbouduniversiteit Nijmegen. Daarom spreken we van de “CBO-screening”. De informatie die deze screening oplevert, kan het beeld dat we van een leerling hebben, aanvullen. Zo kunnen we bijvoorbeeld al in een vroeg stadium eventueel onderpresteren op het spoor komen.

Flexlessen

In de vaklessen doen onze docenten hun best om begaafde leerlingen extra uit te dagen. Soms is het lastig om de motivatie voor een bepaald vak op peil te houden. De basisstof is dan te eenvoudig en extra (moeilijk) werk wordt ervaren als een straf. Dan kan op bepaalde voorwaarden gebruik worden gemaakt van het ‘flexlessen-model’, waarbij leerlingen (een deel van) de lessen van een bepaald vak mogen overslaan. Tot de voorwaarden behoort onder meer de eis dat de cijfers voor dat vak ruim voldoende zijn en dat de toetsen gewoon gemaakt worden. De vrijkomende tijd mag de leerling binnen de setting van de school naar eigen inzicht invullen, mits dit gericht is op de persoonlijke ontwikkeling. Leerlingen op een Daltonschool kunnen met die extra tijd veelal prima omgaan, aangezien ze al vanaf het begin hebben leren plannen om zelf hun werk te organiseren. De flexlessen bieden we vooralsnog alleen aan in de bovenbouw. In de toekomst wordt dit wellicht ook in de onderbouw mogelijk.

Flexexamen

Onze examenkandidaten hebben het voorrecht te mogen deelnemen aan het ‘flexexamen’, een landelijke pilot waaraan slechts ruim tien scholen deelnemen. Het flexexamen betreft een andere inrichting van het centraal schriftelijk eindexamen, met als belangrijkste kenmerk dat er op meerdere momenten gedurende het schooljaar examen kan worden gedaan. Zo creëren wij kansen voor leerlingen die niet alleen willen verdiepen en / of verbreden (getalenteerdenproject, flexlessen), maar zich bovendien richten op versnellen. Bijkomend voordeel van het flexexamen is dat al onze leerlingen gebruik mogen maken van een ruimhartige herkansingsregeling voor het centraal schriftelijk, die kansen biedt om de eindcijferlijst flink te verbeteren. Dat is een voordeel voor bijvoorbeeld leerlingen die een studie willen gaan doen waarvoor minimumeisen worden gesteld ten aanzien van de cijferlijst.

Voor wie?

De diverse onderdelen van ons begaafdheidsprofiel staan in principe open voor alle havo- en vwo-leerlingen. Meestal gebeurt dat op voorspraak van de mentor, maar ook leerlingen zelf, vakdocenten en ouders kunnen er een beroep op doen. Vanaf de tweede klas kennen we onze leerlingen goed en gaat dat haast vanzelf. Voor eersteklassers ligt dit anders. Daarom worden alle nieuwe leerlingen vroeg in het eerste jaar getest op cognitief vermogen en op hun motivatie. Als daaruit blijkt dat sprake is van een vorm van begaafdheid of van mogelijk onderpresteren, dan neemt de mentor contact op met de leerling en de ouders om te bezien of wij vanuit ons begaafdheidsprofiel iets voor hem of haar kunnen betekenen.

Het Stedelijk Daltoncollege is er voor iedereen

Dit punt kan niet genoeg benadrukt worden. Het Stedelijk Daltoncollege is een brede scholengemeenschap, die openstaat voor leerlingen van alle onderwijsniveaus. Het begaafdheidsprofiel is een aanvulling op dat brede spectrum, om degenen die duidelijk iets extra’s in huis hebben van dienst te zijn. Het Stedelijk daagt alle leerlingen uit!